دليل زيادى نيروى دافعه و يا زيادى طرطير ، اگر كم باشد از ناتوانى دافعه و يا بسته شدن مسامات پوست از جهت خشكى آن و يا همانطور كه در بدن كودكان هست از كمى طرطير مىباشد . اما شورى و ترشى آنها از بلغم ، تلخى آنها از صفراء ، شيرينى و چربى آنها از خون و گزندگى و پوسته پوسته بودن آنها از سوداء مىباشد و نيز سفيدى در آنها علامت بلغم و سرخى نشانى خون ، زردى از صفراء و سياهى آنها دليل غلبه سوداء است اما طبيعت چركهاى خاص مثل چرك گوش را كه طرطيرى ملحى است رفع مىكند همانطور كه طرطير زيبقى از بينى و زبان كوچك و طرطير ملحى از چشم خارج مىشود زيادى آنها دليل زيادى حرارت و طرطير گرمست و كمى دليل كمى طرطير و حرارت آن است ، زردى آنها دليل صفراء ، قرمزى نشانى خون و سياهى علامت سوداء مىباشد . و اگر رقيق باشد دليل چيرگى رطوبت ، غلظت آنها دال بر كمى ، بدبوئى دليل گنديدگى و خوشبوئى آنها ( بوى طبيعى ) دليل بودن اخلاط سر است و اگر همراه با چرك و يا خون باشند علامت زخم و قرحه در آن اندام است . و همچنين است در مورد چرك چشم كه در حال طبيعى به علت كمى طرطير ملحى مغز ، اندازه‌اش كم است مگر آنكه علت ديگرى هم در كار باشد . به‌هرحال و بطور كلى اگر اين نوع چركها در حالات بحرانى بروز كند نشانى خوبى است و اميد به بهبودى بيمار را زياد مىكند ولى اگر عارضى باشد مثل ساير نشانيها علامت يك بيمارى است . [ 9 - منى : ] 9 - منى : زيادى منى از زيادى و كمى آن از كم بودن خون مىباشد ، اما رقتش از غلبه رطوبت ، غلظتش از غلبه برودت و تنديش از چيرگى حرارت است . اگر حدّت نداشته باشد دليل نبودن حرارت است . زردى و يا قرمزيش دليل ناتوانى تخمها و سردى بيش از اندازه آنها است كه از تغيير كامل